Giới thiệu
Ung thư dạ dày là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến và gây tử vong cao trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, bệnh lý này thường phát triển một cách âm thầm với những triệu chứng ban đầu khá mơ hồ, dễ bị nhầm lẫn với viêm dạ dày hoặc các rối loạn tiêu hóa khác. Điều này khiến nhiều người chủ quan, tự điều trị tại nhà mà không đi khám, dẫn đến chẩn đoán muộn và giảm hiệu quả điều trị. Bài viết này sẽ giúp bạn đọc nhận diện năm dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư dạ dày cần chú ý để kịp thời đi khám và điều trị hiệu quả hơn.
Ung thư dạ dày: Những điều cần biết
Ung thư dạ dày xảy ra khi các tế bào trong niêm mạc dạ dày phát triển mất kiểm soát và tạo thành khối u ác tính. Bệnh thường gặp ở những người trên 50 tuổi nhưng cũng có thể xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn nếu có yếu tố nguy cơ. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng chưa rõ ràng hoặc dễ bị nhầm sang bệnh tiêu hóa thông thường, gây khó khăn cho việc phát hiện sớm.
Bằng chứng khoa học và lâm sàng
Theo nghiên cứu tại Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ và các nghiên cứu cộng đồng trên thế giới, các triệu chứng cảnh báo ung thư dạ dày thường là:
– Đau bụng thượng vị kéo dài: Đau âm ỉ hoặc nóng rát vùng trên rốn, không giảm khi dùng thuốc giảm đau đơn thuần.
– Trào ngược axit hoặc ợ nóng kéo dài: Thường xuyên cảm thấy ợ nóng, axit dạ dày trào lên thực quản kéo dài hơn 4 tuần và không cải thiện sau điều trị thông thường.
– No sớm: Sau khi ăn rất ít, người bệnh đã cảm thấy no hoặc đầy bụng.
– Giảm cân không rõ nguyên nhân: Mất từ 5% trọng lượng cơ thể trở lên trong vòng 6 tháng mà không chủ ý ăn kiêng.
– Mệt mỏi và thiếu máu mãn tính: Do xuất huyết nhẹ hoặc hấp thu chất dinh dưỡng kém gây thiếu sắt và các vitamin cần thiết.
Cũng theo các nghiên cứu này, các yếu tố nguy cơ chính của ung thư dạ dày bao gồm nhiễm Helicobacter pylori (HP), chế độ ăn nhiều muối, hút thuốc lá và tiền sử gia đình có người bị ung thư dạ dày.
Những hiểu lầm phổ biến cần chỉnh sửa
Tại Việt Nam, nhiều người lầm tưởng rằng ung thư dạ dày chỉ biểu hiện bằng đau dữ dội hoặc nôn ra máu. Thực tế, chỉ một số trường hợp bệnh ở giai đoạn muộn mới có biểu hiện nặng như vậy. Ở giai đoạn đầu, nhiều người chỉ cảm thấy đau nhẹ, khó tiêu hoặc mệt mỏi thoáng qua, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm sang bệnh dạ dày thông thường. Do đó, việc chủ động tầm soát và đi khám khi có dấu hiệu kéo dài rất quan trọng.
Một bảng tổng hợp các nhầm lẫn và thực tế:
| Nhầm lẫn phổ biến | Thực tế khoa học |
|———————————–|———————————————————————-|
| Ung thư dạ dày gây đau dữ dội ngay | Đau có thể âm ỉ, không đặc hiệu, dễ nhầm với viêm loét dạ dày |
| Nôn ra máu là dấu hiệu duy nhất | Nôn ra máu chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển muộn |
| Việc tự mua thuốc kháng axit lâu dài là an toàn | Dùng thuốc lâu dài mà không khám có thể che lấp triệu chứng và trì hoãn chẩn đoán |
Thực hành y tế đúng đắn: Khi nào cần khám?
Khi có bất kỳ dấu hiệu tiêu hóa kéo dài từ 2 tuần trở lên, đặc biệt là đau bụng trên dai dẳng, trào ngược axit lâu ngày, cảm giác no sớm, giảm cân không giải thích và mệt mỏi, người bệnh nên đến cơ sở y tế để khám chuyên khoa tiêu hóa. Nội soi dạ dày là phương pháp vàng để phát hiện tổn thương sớm và lấy mẫu sinh thiết nếu cần thiết.
Những người có nguy cơ cao như người nhiễm HP, có bệnh lý dạ dày mạn tính, tiền sử gia đình ung thư dạ dày nên thực hiện nội soi định kỳ theo chỉ định bác sĩ.
Tự ý dùng thuốc kháng axit, giảm đau hoặc thuốc tiêu hóa kéo dài mà không đi khám có thể làm che dấu dấu hiệu bệnh và kéo dài thời gian chẩn đoán.
Khuyến nghị của chuyên gia
PGS.TS Nguyễn Văn A, chuyên gia Tiêu hóa tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, chia sẻ: “Ung thư dạ dày không phải là bệnh khó phát hiện nếu người dân và bác sĩ lưu ý đến các dấu hiệu sớm và thực hiện tầm soát kỹ lưỡng ở nhóm nguy cơ. Thăm khám định kỳ và phát hiện sớm giúp nâng cao tỷ lệ điều trị thành công rất nhiều.”
Ngoài ra, việc điều trị và diệt trừ Helicobacter pylori cũng là biện pháp quan trọng phòng tránh ung thư dạ dày.
Tình huống lâm sàng minh họa
Ông John, 58 tuổi, sống tại Hà Nội, cảm thấy đau bụng trên âm ỉ khoảng 2 tháng, kèm theo cảm giác ợ nóng, no sớm và sụt cân 4 kg mà không rõ lý do. Ông đã tự mua thuốc giảm axit uống nhưng không cải thiện nên đến bệnh viện khám. Qua nội soi, phát hiện tổn thương loét nghi ngờ ung thư giai đoạn sớm, ông được sinh thiết và điều trị kịp thời, hiện đang theo dõi tiến triển tốt.
Câu chuyện của ông John cho thấy việc không bỏ qua các dấu hiệu kéo dài và chủ động khám bác sĩ rất quan trọng.
Kết luận
Ung thư dạ dày thường có dấu hiệu mơ hồ dễ bị nhầm lẫn với các bệnh tiêu hóa thông thường như viêm dạ dày hoặc trào ngược axit. Nắm bắt năm dấu hiệu sớm gồm đau bụng trên dai dẳng, trào ngược axit kéo dài, no sớm, giảm cân không rõ nguyên nhân và mệt mỏi mãn tính có thể giúp bệnh nhân đi khám kịp thời. Cần tránh hiểu lầm về bệnh như chỉ xuất hiện đau dữ dội hay nôn ra máu, không tự ý dùng thuốc lâu dài mà không khám chuyên khoa. Những người có yếu tố nguy cơ như nhiễm Helicobacter pylori, chế độ ăn nhiều muối, hút thuốc lá hay có tiền sử gia đình cần được theo dõi định kỳ và tầm soát bằng nội soi. Việc phát hiện và điều trị sớm ung thư dạ dày cải thiện đáng kể tiên lượng và chất lượng sống người bệnh.
Hãy lắng nghe cơ thể bạn – một vài thay đổi nhỏ có thể cứu sống bạn!
